Danh sách thành viên được tag

Kết quả 1 đến 2 của 2
  1. #1
    Thành viên kỳ cựu Thành Viên Cấp 2 vitieubao's Avatar
    Ngày tham gia
    Mar 2012
    Đang ở
    nơi có nhiều em út
    Điện thoại
    để anh gọi lại cho
    Bài viết
    296
    Cảm ơn
    5
    Được cảm ơn 27 lần trong 23 bài viết
    Mentioned
    0 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)

    Quan niệm về miếng ăn qua ca dao,tục ngữ:Địa Phương nào,món ăn nấy

    I. DĨ THỰC VI TIÊN

    Ngày xưa, có người đã nhận thấy cái tánh cách tối quan trọng của miếng ăn trong đời sống con người nên đã chủ trương “Dĩ thực vi tiên”. Phải ăn đã, rồi muốn gì hãy hay.

    Văn nghệ, triết lý, tôn giáo, vân vân… đều phải đứng sau cái ăn. Chẳng thế mà có người nhất định đòi hỏi ngay sự thỏa mãn cái bao tử trước khi bắt tay vào một việc đã cả gan hô hào : “Có thực mới vực được đạo”. Câu triết lý vị nhân sinh trên kéo người về thực tại, đặt trước những vấn đề cần phải giải quyết hàng ngày.

    Dù cho kẻ sĩ đã khuyên “Thực bất cầu bão”, nghĩa là Ăn chẳng cần no, nhưng trước sự giày vò mãnh liệt của cái nhu cầu số một thì con người đạo lý có lẽ cũng không thể làm gì khác hơn như thầy đồ sau đây :


    - Thầy đồ mà chẳng ăn khoai đến khi luộc, nồi ba còn hai củ hà.
    Cái cười vừa trào lộng, vừa thiết thực trên đã hé cho ta thấy được một phần cái nhân sinh quan của người bình dân.

    Tuy nhiên, ăn thì cũng có năm bảy đường ăn. Và nghệ thuật ăn cũng đòi hỏi lắm công phu. Ăn phải thế nào? Trong một xã hội xô bồ, giữa những ý nghĩ phiền toái về nhân sinh thì miếng ăn phải được đánh giá thế nào cho hợp lý? Ta hãy thử tìm hiểu quan niệm về miếng ăn trên lãnh vực ca dao, tục ngữ.

    II. MIẾNG ĂN MANG TÍNH DÂN TỘC

    Mỗi lần nghĩ đến một địa phương nói hẹp hay một dân tộc nói rộng ra là người ta nghĩ ngay đến những món ăn của địa phương hay của dân tộc ấy. Ai lại không hay nhắc nhở đến món gỏi cá sống của người Nhật, món ca-ry cay của người Ấn, món mỳ sợi của người Ý, các thứ phô-mách của người Pháp và các món mắm đặc biệt của người Việt Nam. Trong ca dao, tục ngữ, ta thấy nhiều địa danh được nhắc nhở đến bên cạnh tên những món ăn được nêu ra.

    1/ Địa phương nào, món ăn nấy


    Trong nỗi nhớ thương sâu đậm quê hương, chứa đựng cái tình quyến luyến mặn nồng những món ăn địa phương, hạp với khẩu vị người từng vùng, người miền Nam thấy món canh chua cá lóc thích khẩu cũng như người miền Bắc tha thiết với món thịt nấu đông trong ba ngày Tết. Cho nên, đồng bào miền Bắc khi lìa làng mạc chẳng đã than thở :

    - Ra đi anh nhớ quê nhà nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương nhớ ai giãi nắng dầm sương nhớ ai tát nước bên đường đêm nao… Nào những món ăn cố hữu, nào cảnh, nào người đúc lại, rồi cô đọng thành hình ảnh lưu luyến nặng niềm nhớ quê hương.

    Nếu có lìa làng xa xứ, thì lòng người dân cũng ngập ngừng, xót xa :
    - Ai chẳng nhớ cháo làng Ghề nhớ cơm phố Mía, nhớ chè Đông Viên.

    Ở đất Bắc, ai lại không nhớ mãi hương vị đặc biệt :
    - Dưa La, cà Láng, nem Báng, tương Bần nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm Sét.

    Còn những người sành ăn thì bao giờ cũng thích :
    - Sáng ngày bồ dục chấm chanh trưa gỏi cá cháy, tối canh cá chày.
    - Nhất béo, nhì bùi là cá rô câu.
    - Trăm đám cưới chẳng bằng hàm dưới con cá trê.
    - Đầu chép, mép trôi, môi mè, lườn trắm.
    Chắc hẳn, những món ăn đặc biệt nấu với những bộ phận của mỗi thứ cá trên đã làm khoái khẩu thực khách.

    Lẽ dĩ nhiên, thực khách cũng khó mà quên địa phương đã cung cấp “đồ nhắm” ấy cho mình. Rồi khách du rời miền Bắc, vào đến xứ Trung thì làm sao quên được :

    - Yến sào Vĩnh Sơn nam sâm Bố Trạch cua gạch Quảng Khê sò nghêu Quản Hà rượu dâu Thuần Lý.

    Cái chất giải khát ủ bằng dâu rừng chua chua, ngọt ngọt của miền này đã hơn một lần đắm say lòng người trai :
    - Mang bầu đến quán rượu dâu say sưa quên hết những câu ân tình.
    Rượu ở đây thật đã lấn át cả ảnh hưởng của tình ái, đã làm khách rượu quên hẳn hình ảnh yểu điệu của người thục nữ.

    Vô tới Huế, đất Đế đô, ta thưởng thức :
    - Ốc gạo Thanh Hà mật rú Bát Phường măng cày huyện Do gầm ghì chợ huyện thơm rượu Hà Trung mắm ruốc Cửa Tùng mắm nêm chợ Sãi.
    Tất cả các món ăn trên đã làm cho khách khó quên được hình ảnh duyên dáng của các tỉnh đã vượt qua. Nhưng kìa, những tỉnh bên kia đèo Hải Vân như ân cần mời mọc khách. Dù lòng khách đã bâng khuâng khi trèo núi vượt đèo, nhưng cùng khuây khỏa phần nào nếu được nếm các món ăn xứ Quảng :
    - Nem chả Hòa Vang bánh tổ Hội An khoai lang Trà Kiệu thơm rượu Tam Kỳ.
    Ở đây, trên eo đất hẹp lách mình giữa dãy Hoành Sơn cao ngất và biển cả mênh mông, người dân cần thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa hai miền sơn cước và đồng bằng hơn đâu hết để chống lại thiên nhiên khắc nghiệt.

    Tình đoàn kết cần thiết cho sự sống còn của người miền Trung được biểu hiện trong câu ca dao :
    - Ai về nhắn với họ nguồn mít non gởi xuống, cá chuồn gởi lên.

    Đất hẹp người đông, nếu bành trướng ra phía Đông thì gặp trở ngại của biển cả, nên đành quay lên rừng vỡ đất, làm quen với vùng sơn cước :
    - Măng giang nấu cá ngạch nguồn đến đây nên phải bán buồn mua vui.

    Thật ra, món ăn của núi rừng có làm khuây được nỗi sầu muộn không? Coi chừng đấy, người ta không phải chỉ dùng những nét quyến rũ của một nhan sắc để nhen một mối tình, mà còn dùng hương vị của một món ăn mộc mạc để cám dỗ người trai xa xứ :

    - Cá nục nấu với dưa hường lơ mơ có kẻ mất chồng như chơi.

    Hay là :
    - Thương em vì cá trích ve vì rau muống luộc, vì mè trộn măng. Vào đến Quảng Ngãi, ta thưởng thức :

    - Chim mía Xuân Phổ cá bống Sơn Trà kẹo gương Thu Xà mạch nha Thi Phổ.

    Đến Quy Nhơn, ta nếm được hương vị đậm đà của món bánh ít lá gai :
    - Muốn ăn bánh ít lá gai lấy chồng Bình Định sợ dài đường đi.

    Vào tới Khánh Hòa, ta được dịp thưởng thức các món sơn hào hải vị :

    - Yến sào Hòn Nội vịt lội Ninh Hòa tôm hùm Bình Ba … sò huyết Cam Ranh nai khô Diên Khánh. Lòng khách cảm thấy thoải mái, thơ thới khi đặt chân đến miền Nam phì nhiêu, dân cư yên vui và ai lại không biết tiếng :

    - Biên Hòa có bưởi Thanh Trà Thủ Đức nem nướng, Điện Bà Tây Ninh.
    - Bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc.

    Ngoài ra, đất ở đây thì rộng, dân thì thưa thớt, cái xứ ruộng cò bay thẳng cánh, có tiếng là nơi hưởng được đời sống tương đối sung túc vì thực phẩm dồi dào :
    - Ba phen quạ nói với diều cù lao ông Chưởng có nhiều cá tôm.
    - Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh nước Tháp Mười lấp lánh cá tôm.

    Ở các đảo ven bờ biển trong vịnh Thái Lan có những khu rừng sác trù mật mà các loại chim biển thường về trú ngụ, làm tổ :
    - Tháng Tư cơm gói ra hòn muốn ăn trứng nhạn phải lòn hang Mai.

    Mỗi miền lại sản xuất một món ăn mang hương vị đặc biệt :
    - Gió đưa, gió đẩy về rẫy ăn còng về ruộng ăn cá, về đồng ăn cua.

    Cá, tôm, cua, còng dồi dào đã nuôi sống người dân, nhưng vật thực cần phải thêm các loại rau cải để các món ăn đưỡc cải thiện cho thích với khẩu vị :
    - Mẹ mong gả thiếp về vườn ăn bông bí luộc, dưa hường nấu canh.

    Cho đến gia vị thêm thắt vào nồi canh cá để cho món ăn đậm đà, quyến rũ hơn cũng được ca tụng :
    - Ví dầu con cá nấu canh bỏ tiêu cho ngọt, bỏ hành cho thơm.

    Miền Nam cũng có nhiều món ăn đặc biệt như món hầm gà sau đây :

    - Khoan khoan mổ một con gà bí đao xắt nhỏ, tiêu cà bỏ vô.

    Và các tay rượu thì không thích gì bằng :
    - Thứ nhất phao câu, thứ nhì đầu cánh.

    Xem thêm các chủ đề trong cùng chuyên mục:


  2. #2
    Thành viên kỳ cựu Thành Viên Cấp 2 vitieubao's Avatar
    Ngày tham gia
    Mar 2012
    Đang ở
    nơi có nhiều em út
    Điện thoại
    để anh gọi lại cho
    Bài viết
    296
    Cảm ơn
    5
    Được cảm ơn 27 lần trong 23 bài viết
    Mentioned
    0 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)

    Mặc định

    2/ Tập quán, lễ nghi qua mỗi món ăn



    Các món ăn được nhắc nhở đến như thế vì đã liên hệ đến tính chất của mỗi địa phương. Cho nên, trong lễ nghi cưới xin, miếng ăn biến thành lễ vật, thay đổi tùy theo từng vùng.

    Sau mối tình khắn khít thì người con trai phải nhờ đến lễ nghi để hợp thức hóa cuộc sống chung tương lai. - Anh thương em chẳng nại sang giàu

    Mứt hồng đôi lượng, trà Tàu đôi cân. - Ở đây đồng đất phố phường

    Để anh mua cốm, mua hồng sang sêu.

    Hay là lễ vật đơn sơ : - Mâm trầu hũ rượu đàng hoàng Cậy mai đến nói phụ mẫu nàng thì xong.

    Hay là : - Tay bưng quả nếp vô phòng Đèn hương đôi ngọn, chữ bá tòng cầu hôn.

    Cũng có vùng lấy sản phẩm địa phương làm lễ vật :

    - Tiếng đồn con gái Phú Yên Con trai Bình Thuận đi cưới một thiên cá mòi. Cũng đôi khi cuộc tình duyên ép uổng đã làm khổ sở người con gái phải ngậm ngùi phục tùng lễ giáo, vâng lời tuyệt đối người trên, cha mẹ “đặt đâu thì ngồi đó”.

    Cái tập quán “ép uổng duyên con” ấy thường đi theo với sự ham muốn “môn đăng hộ đối”, sự tham lam lễ vật quá ư linh đình của nhà trai :
    - Mẹ tôi tham thúng xôi rền

    Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng Tôi đã bảo mẹ rằng : “Đừng!” Mẹ hấm, mẹ hứ, mẹ bưng ngay vào Bây giờ kẻ thấp người cao Như đôi đũa lệch so sao cho bằng.

    Lời than thân trách phận của người đàn bà bị ép duyên với người chồng không cân xứng nghe thật xót xa, não nùng. Và đây, cũng ở trong vòng tập quán, khi nghe tiếng cu kêu báo hiệu mùa hoa nở đến, ta lại liên tưởng đến Tết, đến những ngày đầu xuân rảnh rang đầy những bữa ăn ngon, bao giờ cũng có nồi chè dân tộc :
    - Cu kêu ba tiếng, cu kêu Trông mau tới Tết dựng nêu ăn chè.

    Hồi trước, ở nhà quê, lúc chế độ xôi thịt còn đang thịnh hành thì được làng chia cho một phần thịt thật là cả một vinh dự : “Một miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp”.

    3/ Món ăn nhắc nhở đến tình yêu thương quê hương xứ sở






    Như ta đã thấy, món ăn nói lên được những đặc sắc của mỗi địa phương, mang ít nhiều vết tích của tập quán, lễ nghi. Cao hơn nữa, các món ăn còn tiêu biểu phần nào cho tình yêu thương quê hương, nghĩa đoàn kết giữa đồng bào. Có phải lời lẽ tha thiết chứa đựng trong câu ca dao dưới đây là cả tiếng gọi thành khẩn và hiệu lực về mối đoàn kết giữa vùng rừng núi và miền biển cả, tượng trưng cho sự hòa hợp nhất trí của toàn thể đất nước :
    - Rủ nhau xuống biển mò cua Đem về nấu quả mơ chua trên rừng Em ơi chua ngọt đã từng Non xanh nước biếc ta đừng quên nhau.

    Ta đừng quên nhau cũng có nghĩa là ta phải yêu thương nhau, chung vai đấu cật, cùng đóng góp tài lực để xây dựng quê hương. Chẳng thế mà có người phải bùi ngùi tấc dạ khi tha phương cầu thực, gởi niềm nhớ đất nước vào nỗi thèm khát món ăn thô sơ của nơi chôn nhau cắt rốn :
    - Ra đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.

    Món canh rau muống, món cà dầm tương cũng như món cà non chấm mắm, cà già bỏ dưa dưới đây đã giữ trong lòng người dân niềm lưu luyến sắt đá đối với làng nước :
    - Bồng em đi dạo vườn cà Cà non chấm mắm, cà già làm dưa Làm dưa ba bữa dưa chua…

    Có phải hình ảnh nhàn hạ ở đồng quê yên vui đã giữ chặt con người với nơi chôn nhau cắt rốn :
    - Ta về ta sắm cần câu Câu lấy cá bống nấu canh tập tàng.

Thông tin về chủ đề này

Users Browsing this Thread

Có 1 người đang xem chủ đề. (0 thành viên và 1 khách)

Quyền viết bài

  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình
  •