Bệnh lậu là một trong năm bệnh hoa liễu cổ điển như giang mai, hạ cam mềm, hột xoài và u hạt bẹn, bệnh lây qua đường dục tình, cấp tính hay kinh niên, do song cầu trùng gây nên, có tên khoa học là Neisseria Gonorrhoeae.


Bệnh lậu được biết từ lâu, được các bác sĩ Hi Lạp quan niệm là bệnh của những người ăn chơi, chìm đắm trong lạc thú của thần vệ nữ. Năm 1300 người ta cho rằng bệnh lậu là bệnh đáy nóng (Chaude Pisse),
Bệnh lậu ở trẻ sơ sinh vô cùng nguy hiểm và đáng ngại trong đại chiến thứ nhất bệnh lậu đích thực bùng nổ trở thành đại dịch, đến đại chiến thứ hai và sự ra đời của Pénicilline bệnh lậu chính thức được ngăn chặn và giảm dần đến ngày hôm nay.


Năm 1897 bệnh được Neisser tìm ra, đó là vi khuẩn có hình hạt cà phê xếp thành từng cặp nên còn gọi là song cầu, có chiều dài 1,6cm, rộng 0,8cm, trên kính hiển vi, vi khuẩn bắt màu Gram âm. Lậu cầu rất yếu khi ra ngoài thân, và chết nhanh ở nhiệt độ thường, ngược lại lậu cầu sống rất mãnh liệt ở môi trường ẩm của cơ thể, thành thử giao phối vẫn là cách lây bệnh cốt. Tuy nhiên, lậu cầu cũng có thể lây qua vật dụng dùng chung.




thân thể học và sinh lý bệnh



cơ thể học nam giới: niệu đạo của nam giới tương đối dài hơn nữ giới, vì thế bệnh lậu ở nam giới mô tả rầm rộ hơn, niệu đạo chia làm 2 phần gồm niệu đạo trước và niệu đạo sau, được ngăn cách bởi cơ thắt niệu đạo, có chiều dài từ 14 – 16cm.





















Niệu đạo trước có nhiều hang, nhiều ngõ ngách đó là nơi trú ẩn của lậu cầu.



Niệu đạo sau càng phức tạp hơn cũng có nhiều ngóc ngách, xuyên qua tuyến tiền liệt, thông với túi tinh, ống dẫn tinh, mao tinh và dịch hoàn.



Ngoài ra, còn có tuyến Morgagni và tuyến Littre cũng thuận lợi cho lậu cầu sinh sôi và phát triển.



thân thể học nữ giới: niệu đạo của đàn bà tương đối ngắn so với nam giới, khoảng 3cm, nên chi bệnh lậu ít rần rộ hơn, có nnhiều tuyến quanh niệu đạo là nơi ẩn núp của vi khuẩn như tuyến Skene, tuyến Bartholine ở 1/3 trước của môi lớn và môi bé.



Sau khi lậu cầu thâm nhập vào thân chuẩn y niệu đạo, vi khuẩn có thiên hướng ưa chuộng tế bào mô bì trụ ở niệu mạc đường tiết niệu, đưa đến phản ứng viêm tại chỗ, kéo theo bạch cầu đa nhiễm đến để thực bào, từ đó trở thành tổ chức hoại tử trong quá trình viêm, được thoát ra ngoài theo nước giải, màu trắng hơi vàng gọi là tiểu ra mủ, vi khuẩn tiếp tục phát triển và đi dọc theo chiều dài của niệu đạo, đi đến đâu gây viêm đến đó gây viêm tiền liệt tuyến, viêm túi tinh, viêm tinh hoàn ở nam giới, viêm ống dẫn trứng, buồng trứng ở nữ giới.




Triệu chứng lâm sàng



Về triệu chứng lâm sàng lậu ở nam và nữ có khác nhau, do niệu đạo của nam giới dài gấp 5 lần, thời đoạn cấp tính lậu ở nam giới có tính chất rần rộ, còn ở nữ thì âm thầm dễ bỏ qua, tìm hiểu căn bệnh lậu nguy hiểm nên chi là nguồn lây rất đáng quan tâm. thời kì nung bệnh nhàng nhàng 3 – 5 ngày, nhưng có thể kéo dài 2 – 3 tuần, thời gian nung bệnh càng ngắn thì bệnh càng nặng và thời kì càng dài bệnh nhẹ hơn.

Xem thêm các chủ đề trong cùng chuyên mục: